Kwestie van kiezen: over namen, kanalen en locaties…
Een nieuwe naam? Edities of toch maar niet? Meer of minder mediakanalen? Voor omroepen die samenwerken zijn dit grote beslissingen. Wat is er in jouw streek nodig om een lokaal toereikend media-aanbod te brengen? Op deze pagina hulpmiddelen om de juiste afweging te maken. En leerzame ervaringen van collega’s.
De grote besluiten kun je voor je uit schuiven, maar vroeg of laat worden ze onvermijdelijk. Hoe de omroep eruit gaat zien wordt bepalend voor het profiel en de relatie met de streek. Scherpe keuzes maken de organisatie volwassen en herkenbaar, en openen de weg naar een groter bereik.
Streekomroepvorming is de manier om zo efficiënt mogelijk om te gaan met mensen en middelen. Kies je voor een koepelstichting, edities en/of een andere indeling van de kanalen, dan helpt dat meestal om efficiënter te werken. Wat je dan overhoudt kan naar de inhoud. Maar edities of andere kanaalindelingen zorgen ook voor rompslomp. Welke ingrijpende keuzes ga je maken?
Model media-aanbodbeleid
De NLPO ontwikkelde een model media-aanbod beleidsplan. Dit plan neemt de gebruikersgroepen en bestaande platformen als uitgangspunt bij de keuze voor de kanalenstrategie. Het plan beschrijft hoe die strategie eruitziet en wat de nieuwe organisatie doet om die in de praktijk te brengen.
Het programmabeleidbepalend orgaan (PBO) stelt het media-aanbodbeleid ieder jaar opnieuw vast. Daarnaast is het document handig om te kunnen checken of de ICE-norm wordt gehaald, maar ook om te bepalen wat de omroep zelf doet en wat door derden wordt verzorgd.
Het model helpt eveneens bij het bepalen van de mediaplatformen. Er bestaat daarin geen goed of fout. Iedere streek, omroep en inwonersgebied is anders. Met een helder media-aanbod beleidsplan wordt een omroep herkenbaarder en sluit het aanbod goed aan bij de behoefte van de mediaconsumenten.
In Noordwest-Friesland vormen twee lokale omroepen sinds kort één organisatie: Omroep Zilt. Stichtingsvoorzitter Tinus Boomstra vertelt welke gevolgen de samenvoeging had voor de mediakanalen.
RN7 in de regio Nijmegen zit nog in het proces van samenvoeging tot één streekomroep. Directeur-bestuurder Robert Claus vertelt de stand van zaken.
Model bedrijfsplan/meerjarenbeleidsplan
Bij het vormen van een streekomroep is een gedegen bedrijfsplan verstandig. Voor zo’n plan biedt de NLPO een model bedrijfsplan aan op haar website (bijlage 3). Naast deze plannen maakt de streekomroep ieder jaar een jaarplan en blikt het terug in een jaarverslag.
De vijfjaarlijkse toekenning van de aanwijzing door het Commissariaat voor de Media is een logisch moment om nog eens grondig na te denken over de toekomst. Waar wil de omroep straks staan en hoe werkt de omroep hiernaartoe?
Het meerjarenbeleidsplan helpt bij het formuleren van zo’n plan. Je legt erin de sterke kanten van de omroep vast en de punten waarin verbetering mogelijk is. Denk aan onderwerpen als de verankering van organisatie en inhoud in de streek en de financiën.
Kwartiermakers
Sinds 2023 biedt de NLPO geroutineerde omroepadviseurs aan als kwartiermaker bij omroepen die willen samenwerken en professionaliseren. Het gaat hierbij met name om omroepen die (nog) niet in de subsidieregeling Professionalisering Lokale Publieke Omroepen van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (SvdJ) terecht zijn gekomen.
Omroepen die zich nog niet hebben aangemeld kunnen dat alsnog doen via deze pagina. Hier is tevens meer te lezen over het werk van de kwartiermakers en stellen zij zichzelf ook voor.
Maak een bewuste keuze
Als het om namen, locaties en kanalen gaat weten omroepen meestal zelf welke keuze voor hun streek de beste is. Maar daarnaast deelt de NLPO ook graag de ervaringen uit de praktijk. Als het om namen gaat, wordt het behoud van bestaande namen vaak als belangrijk gezien om in de lokale samenleving verankerd te blijven. Maar kiezen voor één (nieuwe) merknaam heeft eveneens grote voordelen. Je kunt de omroep met gebundelde marketingbudgetten effectiever in de markt zetten. Eén (nieuwe) naam geeft ook richting aan vrijwilligers en medewerkers die de organisatie bouwen. Het verenigt meteen.
Voor de samenwerkende omroepen in Waadhoeke & Harlingen stond meteen vast dat de oude namen niet meer konden, en dat er dus iets nieuws nodig was, vertelt Tinus Boomstra.
De samenwerkende omroepen in de regio Nijmegen hebben bewust gekozen voor een gezamenlijke naam waarmee al het nieuws wordt gebracht: RN7, vertelt Robert Claus.
Locatiekeuzes zijn per definitie heel streekgebonden. Je kunt in het algemeen stellen dat het zinnig is om als omroep één of – in grotere streken – twee redacties open te houden met aparte opnameruimtes voor radioprogramma’s en/of podcasts. Maar het gaat dan niet om volledige radio- en tv-studio’s, dat is op één (hoofd)locatie vaak voldoende.
"We zijn nu in werkgroepen met vrijwilligers van al die vier omroepen bezig om na te denken om verdere invulling te geven aan die kanalen.”
Meestal hebben streekomroepen genoeg aan één tv-kanaal. Voor de uitzonderlijke gevallen dat meer live-kanalen nodig zijn, zijn er streamingsplatforms. Voor radio geldt min-of meer hetzelfde, maar er kunnen goede redenen zijn om twee of meer radiokanalen te behouden., bijvoorbeeld als echt duidelijk aparte doelgroepen moeten worden bediend. RN7 heeft één tv-kanaal, maar kiest voor twee radiozenders, zegt Robert Claus:
Het is wel belangrijk om te weten dat de ICE-norm geldt voor alle kanalen, ook lokale-edities of themakanalen. Overweeg dus zorgvuldig of de ICE-norm behaald kan worden als er toch voor twee kanalen gekozen wordt.
Meer weten?
Voor meer informatie kun je op verschillende plekken terecht. Zoals bij de omroepen die op deze pagina hun ervaringen deelden. RN7 en Omroep Zilt vertellen graag over de stappen die zij hebben gezet. Alle belangrijke voorbeelddocumenten vind je bovendien in het Kenniscentrum. Voor bestuursleden van lokale omroepen biedt de NLPO sinds 2024 ook een handboek goed bestuur aan, om te helpen in de verdere professionalisering van het bestuur en de omroep.
Contact
De NLPO is tijdens kantooruren telefonisch bereikbaar op nummer 035-8200383 en per mail via info@nlpo.nl.
